Settimanale naziunalistu corsu dapoi 1966

N°2904

da u 25 di settembre à u 1u d'ottobre di u 2025

Accapu di a reddazzione

Lisandru

Lisandru

le 26/09/2025

Par Fabiana Giovannini

Lisandru s’hè tombu à l’età di 17 anni, 4 mesi fà. Era vìttima di cuttighjamentu sculare. Da chì a so morte ùn sìa vana, i so parenti, Ghjuvan’Petru è Fabiana, anu creatu un associu per testimugnà, sensibilizà, prevene ste viulenze di u cuttighjamentu.

Si passa quì ind’è noi, in Corsica, induve ùn hè tantu si dicìa sempre chì u zitellu era rè. U sangue di u nostru sangue, a carne di a nostra carne, u tesoru di e famiglie, eppuru, in Corsica dinù, sò maltrattati i zitelli. È si maltrattèghjanu trà d’elli. « Ricordu pà Lisandru – Stella d’amori » hè u nome di st’associu ch’hà da impegnassi da « ch’omu s’arricordi d’ellu, a femu per ellu » dìcenu ssi parenti adduluriti. Lisandru surtìa di a zitellina, ùn avìa chè 17 anni. È cuscente, era, di l’anurmalità di a so situazione, di a lotta à cunduce. Ellu stessu era vicepresidente di l’associu Azzione Ghjuventù chì lotta contr’à u cuttighjamentu… Cum’hè ch’ellu ùn ci hè ghjuntu à truvà e risorze in ellu o in a sucietà per parà a so suffrenza ? Ùn hà pussutu suppurtà u martòriu cutidianu. Era statu uspitalizatu 3 mesi in Aiacciu, toccu da una depressione. I so parenti l’anu accumpagnatu u più pussìbule, ma, elli, quale l’hà accumpagnati per dà à Lisandru a forza, u fiatu, di dà di pettu à a so tristezza piatta ?

« Màncanu i mezi, dice u so babbu, ùn simu ghjunti à truvà un psichiatru da ch’ellu u seguiti ».

« A pèrdita d’une figliolu hè dura, brutale, inimaginèvule » dìcenu torna i so parenti. « Dapoi ch’ellu hè partutu, ci màncanu tante cose. Nimu ùn pò capisce sin’tantu ch’ùn hè micca statu cunfruntatu à ssu malore. Cambia a vostra visione di a vita. Ciò chì parìa impurtante nanzu, vi pare futile. Si perde una parte di sè stessu, hè insuppurtèvule. Mai ùn puderemu abituacci. Duvemu campà cusì. Ghjè l’associu chì ci permette di cuntinuà à campà, perch’è cusì hè sempre quì cù noi. »

Stu mese di sittembre, un inchiesta dice chì a salute mentale di a giuventù corsa impeghjurisce. A salute mentale di i giòvani corsi hè più gattiva chì a mediana francese. 19 % di i 15-29 anni palèsanu una gattiva salute mentale. 28 % si dìcenu tocchi da a depressione (25 % in Francia). Un protocollu hè in piazza, per luttà contr’à ssu malesse. 400 giòvani è i so parenti sò presi in càrica in u paese aiaccinu. Dui psicologhi li stanu à sente… dui… allora ch’ellu ci vole un accumpagnamentu vicinu vicinu da pudè seguità un giòvanu in perìculu.

L’aduliscenza hè un mumentu crìticu induve u zitellu, a zitella, si cerca, si vergogna, hè vulnerèvule, è ùn ghjunghje à francà solu u so malesse. Angoscia, sfiduccia, sìntimu di sulitùtine, ancu mezu à i soi, pèrdita di sonnu, perturbamentu ind’è l’alimentazione, cumpurtamenti à rìsicu, rumpitura sculare, viulenza à le volte, o u cuntrariu immensa tristezza, pensate macabre… un aduliscente nant’à 7 pò sviluppà disturbi di salute mentale, è u succidiu hè a seconda càusa di murtalità di i giòvani dopu à l’accidenti stradali. Un aduliscente nant’à 10 hà pruvatu à tumbassi è e tentative anu cresciutu di 30 % pè i giòvani di 11 à 17 anni trà 2019 è 2021. Si stima à 10.000 i morti di succidiu ogni annu in Francia è 200.000 tentative sò cuntabilizate. A Francia ferma frà i livelli i più gattivi d’Auropa occidentale. In Corsica, in 2023, 175 uspitalisazione sò state cuntabilizate da gesti periculosi ch’omu s’hè fattu sè stessu.

Per dà di pettu à stu fragellu, ci vole à cunnosce, studià, mette accumpagnamentu suciale induv’omu à u cuntrariu caccia l’impiechi. Da ch’elli ùn ci fùssinu più famiglie marturiate è zitelli malurosi cum’è Lisandru. •

aue-rect
pietra-rect
mattei-rect
pm-rect

Sustenite

A voce di l'autunumia dipoi sissant'anni

Abbunatevi

Arritti ùn pò campà senza voi !

soleco
ottavi
lmaiacciu
fratelliangeli
casart

Annonces
légales

Publicate i vostri annunzi ind'è Arritti : susteniteci !

Accapu

Accapu di a reddazzione

le 14/02/2026

U pòpulu ucrainianu ùn hà piegatu. Quatru annu di guerra, di bombe, di morti, di torture, di viulenza, di destruzzioni,…

Accapu di a reddazzione

le 05/02/2026

Nanzu si chjamàvanu e nostre sucietà dette civilizate, « u mondu lìberu ». Si parlava cusì di i Stati Uniti…

Accapu di a reddazzione

le 28/01/2026

Si chjamava Alex Pretti. Avìa 37 anni, era infirmieru. Curava a ghjente. È pè u più i suldati veterani. Cù…

Da leghje dinù

ukraine 1

Accapu di a reddazzione

le 14/02/2026

U pòpulu ucrainianu ùn hà piegatu. Quatru annu di guerra, di bombe, di morti, di torture, di viulenza, di destruzzioni,…

Autonomisme vs Extrême droite | Message du Cardinal Bustillo

le 14/02/2026

RN

Umagiu

le 18/10/2025

Max

ARRITTI lance un appel

le 08/08/2025

Aleria Arritti

Recevez
notre Newsletter

Ricevite l’attualità è i cartulari di a nostra redazzione, per e-mail, una volta à a settimana.

Ricerca