Settimanale naziunalistu corsu dapoi 1966

No data was found

Ambiente

Zeru frazu !

zeru frazu

le 13/04/2017

Ssu ghjovi u 13 d’aprile in Santa Lucia di Portivechju, invitatu da A Scola di Zia Peppa, u senatore, prufessore d’ecunumia, ingeniore agrunome, merre onorariu di Watwiller in Alsazia, Jacques Muller, dava una cunferenza « zeru frazu » ch’ellu hà cuntribuitu à mette in ballu in u so paese. Certi paesi anu calatu di 80% a so pruduzzione di lozzi, quandu, in Corsica, sò quasi 600 chilò di lozzu chì sò pruduttu da ogni abitante, ne prudùcenu 73 in Alsazia! A Corsica ferma un di i più grossu pruduttore di lozzu in Auropa !

Cumu fà capisce à i Corsi e risorze ch’elli anu in e so rumènzule ? Hè u travagliu ch’ellu hà fattu Jacques Muller in Alsazia, per purtà suluzioni menu gattive per l’ambiente è più rentàbile pè u purtamuneta di a ghjente. Prima di tuttu, u lozzu urgànicu, vale à dì e buchje di legumi è altri lozzi di a cucina è di l’orti raprisèntanu un terzu di u lozzu pruduttu. Ghjittatu in i rumènzuli impuzzichèghjanu è pruvuchèghjanu odori è gattivezze mischièndusi cù i prudutti tòssichi. Ghjè quessa chì scumoda u più in e rumènzule, è pullueghja l’ambiente. A so fermentazione pruduce gasu mettanu 25 volte più gattivu chè u CO2, invece chì, s’ellu hè spiccatu da u lozzu pò pruduce à u cuntrariu un bellu suvaccione per nutrisce e piante. À longu andà s’impuverisce a terra è hà bisognu d’esse ricustituita. Hè ciò ch’ellu face u lozzu, urgànicu. Lampallu in e rumènzule hè una scimizia : si perde un modu di fabricà terricciu è s’impuzzicheghja l’ambiente ! Marchjemu à capu in ghjò ! Dinù pè u restu di i nostri lozzi. Quandu avete cacciatu ciò chì puzza, vale à dì u lozzu urgànicu per fanne un suvaccione, vi ferma un veru tesoru in manu…vale à dì vetru, carta, imballasgi, tissuti, mòbuli, ferrami, eccètera. Prudutti chì si ponu riciculà è ch’anu un valore cumerciale. Basta à mandalli in e filiere di riciculamentu.

Per aiutà a ghjente à mette manu in pasta, ci vole dunque à aduprà un modu di scelta selettiva aghjèvule, andendu à circalu in casa di a ghjente per un dettu. Si chjama u « port’à porta ». A cumuna o l’intercumunalità chì urganizèghja ssu serviziu face sapè à a ghjente quand’ellu hà da passà in casa, u luni pè u vetru per un dettu, u marti per l’imballasgi, u màrcuri pè a carta, è tutti i ghjorni o tutti i dui ghjorni pè u lozzu urgànicu. Hè cusì ch’ellu hà fattu Jacques Muller per passà di 10% di materia riciculata à più di 80%! È per aiutà di più a ghjente à capisce chì spiccà u so lozzu hè u so interessu, hè stata messa in ballu dinù una ricumpensa pè a ghjente chì spicca cum’ellu ci vole, è una sanzione per quelli ch’ùn spìccanu micca bè. Vale à dì «megliu si spicca, menu si paca ! » E pubelle cuntènenu un sistema per pisà u lozzu è cuntrullà a scelta selettiva di a ghjente. « Per prutege u nostru ambiente, priservà e nostre risorze naturale, ammaestrà e nostre spese, impedisce chì a nostra terra diventi una grande rumènzula, ci vole à aduprà a strattegìa zeru frazu » dice u Cullettivu Zeru Frazu. Mi pare di stintu sumerinu, nò ?

Fabiana Giovannini.

aue-rect
pietra-rect
mattei-rect
pm-rect

Sustenite

A voce di l'autunumia dipoi sissant'anni

Abbunatevi

Arritti ùn pò campà senza voi !

soleco
ottavi
lmaiacciu
fratelliangeli
casart

Annonces
légales

Publicate i vostri annunzi ind'è Arritti : susteniteci !

Ambiente

Réserve naturelle du Golfe de Portu

le 21/05/2026

Région pionnière pour la protection des espaces maritimes remarquables de la Corse, le golfe de Portu-Ghjirulatu est très connu de…

Accapu di a reddazzione

le 21/05/2026

« In mare, si ghjoca una battaglia silenziosa » dice u World Wide Fund for Nature, in corsu u Fondu…

Bilan déchets 2025 du Syvadec

le 09/04/2026

On a les cocoricos qu’on peut. L’observatoire des déchets relié au Syvadec, dans son rapport relatif à l’année 2025, se…

Da leghje dinù

Baleine rorqual

Accapu di a reddazzione

le 21/05/2026

« In mare, si ghjoca una battaglia silenziosa » dice u World Wide Fund for Nature, in corsu u Fondu…

30 di maghju, 2 ore è mezu dopu meziornu - Palazzu di Ghjustizia

le 21/05/2026

p4 Manif

Umagiu

le 18/10/2025

Max

ARRITTI lance un appel

le 08/08/2025

Aleria Arritti

Recevez
notre Newsletter

Ricevite l’attualità è i cartulari di a nostra redazzione, per e-mail, una volta à a settimana.

Ricerca