Settimanale naziunalistu corsu dapoi 1966

N°2716

da u 30 di sittembre à u 6 d’ottobre 2021

Cultura

Chjarasgia

chjarasgia

le 01/10/2021

Nach gelben Birnen un braunen Kirschen
Fællt sich einer den Hals ab.

Per pera gialla è chjarasgia bruna, parechji si sò truncati u collu.

 

 

Bonghjornu. Emu da parlà di a « chjarasgia ». « Sì tù, soca, ch’aghju cunnisciutu chjarasgiu ? » Ghjustu à puntu, o amicu chjarasgiu. Sè in Còrsica t’avemu u vinu chjarasgiolu chì u culore hè quellu di a chjarasgia, u fruttu hà una storia bella chè ricca. Principieremu cù… « L’etimulugia ! l’etimulugia ! » Vecu ch’ella ti piace avà a storia di e nostre parolle, ùn hè vera ? « A palesu, mi campu. » Bravu.

Dunque a fonte di a parolla hè latina : cerasium in latinu classicu, *cerasia è *ceresea in latinu vulgare. Si ritrova in parechje lingue indoauropeane : tedescu « Kirsche », inglese « Cherry », talianu « ciliegia », ecc. Ricolla à u grecu, κερὰσιον (kerasion) « chjarasgia » è esce da κέρασος (kerasos) « chjarasgiu ». Certi pratèndenu chì u fruttu hè natu in Κερασοῦς (Kérasous) in Asia Minore, cunnisciuta pè i so chjarasgi numarosi. Una cosa hè certa : a parolla ùn hè micca greca, sarebbe un imprestu à una lingua frustera.

A legenda ci ampara chì e chjarasgie sò nate in Uriente : l’acelli averebbenu lasciatu cascà qualchì fruttu in terra durante u so viaghju ver’di l’Uccidente. Da què a presenza di a chjarasgia in Asia Minore. Tandu, scrive Pliniu u Vechju, Lùculu, à pocu pressu in 70 nanz’à Cristu, vultendu da una campagna militare in Asia Minore, averia purtatu cùn ellu l’àrburu.

Puru si sà chì a chjarasgia era dighjà manghjata in l’Auropa dapoi u IVu millenariu nanz’à Cristu. Ma era salvàtica è acerba. Per via di a selezzione è di l’insitatura, a frutta turnò più dolce. I Galli a manghjàvanu è, ind’u Medievu, cunnosce u successu in Allemagna, in Inghilterra è pè isse France. Tandu, pruliferàvanu dighjà i cuncorsi chì ci vulia à stupà e niciole u più luntanu pussìbile. Si pò mintuvà torna chì Napuleone hà datu u so nome à una spezia di chjarasgia.

Stu fruttu t’hà una piazza impurtante ind’a cultura mundiale. Pè i Giappunesi, fighjà a fiuritura di i chjarasgi infruttiferi (hanami) hè impurtantìssima. A tradizione ricolla à l’8u sèculu, quandu i paisani purghjìanu offerte à u pede di l’àrburi da chì a raccolta di risu sia bona. Pè i Tedeschi è i Danesi, sò numarosi i demonii à piattassi nentr’à vechji chjarasgi. I Lituniani, in quant’à elli, crèdenu chì u guardianu di st’àrburu era u diàvule. Pè i Catòlichi, infine, u culore ramenta u sangue di u Cristu.

Eccu, a canzona. •

Marina Chovin
aue-rect
pietra-rect
mattei-rect
pm-rect

Sustenite

A voce di l'autunumia dipoi sissant'anni

Abbunatevi

Arritti ùn pò campà senza voi !

soleco
ottavi
lmaiacciu
fratelliangeli
casart

Annonces
légales

Publicate i vostri annunzi ind'è Arritti : susteniteci !

Cultura

« Mémoire des jours »

le 21/05/2026

Militente di a lingua, Carlu Castellani hè statu durante anni è anni una di e piume d’Arritti. Fundatore di Scola…

Costa Gavras à Marignana

le 14/05/2026

Konstantinos Gavras a fui la Grèce fasciste des colonels à 20 ans, au début des années 1950, pour venir poursuivre…

« Mémoire des jours »

le 14/05/2026

Militente di a lingua, Carlu Castellani hè statu durante anni è anni una di e piume d’Arritti. Fundatore di Scola…

Da leghje dinù

Baleine rorqual

Accapu di a reddazzione

le 21/05/2026

« In mare, si ghjoca una battaglia silenziosa » dice u World Wide Fund for Nature, in corsu u Fondu…

30 di maghju, 2 ore è mezu dopu meziornu - Palazzu di Ghjustizia

le 21/05/2026

p4 Manif

Umagiu

le 18/10/2025

Max

ARRITTI lance un appel

le 08/08/2025

Aleria Arritti

Recevez
notre Newsletter

Ricevite l’attualità è i cartulari di a nostra redazzione, per e-mail, una volta à a settimana.

Ricerca