Settimanale naziunalistu corsu dapoi 1966

No data was found

Una settimana una parolla

Inguernata

Vizzavona

le 07/02/2019

Una settimana una parolla (O duie, o micca, sfidatevi di e ≪ parolle parolle parolle…≫)

 

Furtuna chi lu parcittore

Un si move di’Jinnaghju,

Ma sorte quande lu cuccu

Versu li primi di maghju

E manda la carte gialle

Par fa scorn’à u rusulaghju !

(Santu Casanova)

 

Sta settimana emu da parla d’un sughjettu di circustanza. Sentu subitu i mughji : «Basta basta, micca i passaporti diplumàtichi ! » « È torn’à vignale, avete da trattà di l’impòsiti ritenuti à a fonte, ùn hè ? » Ebbe vi sbagliate in tuttu. Si parlera in st’articulu di l’imbernu (o invernu, o inguernu).

Primu puntu, circa l’etimulugia di a parolla, da induv’ella vene. Cum’e spessu, ci vole a riculla a u latinu. U fattu si sta chi in l’Imperu Rumanu s’he sparta a parolla hi… Vi lasciu induvina… No ? allora vi docu un’indicazione. Cunniscite tutti stu filmu cu De Funes, quand’ellu si disceta dopu a ave passatu l’anni eppo l’anni cunghjelatu ? Ie, Hibernatus !

Tandu, dunque, vi possu insigna a parolla latina : hibernum tempus. «Ma manca qualcosa ! » Bravu, ci he statu in parechje lingue rumaniche, fra e quale u corsu, un’epentesa cioe una lettera in piu da rende a prununzia piu semplice. Qui u -m- tra l’i e u b. T’avemu oramai a parolla (h)imbernu(m) (pe i linguisti, l’affare he appena piu cumplicatu, ma un he micca u locu per cuntrasta). In quant’a u variamentu -b-/-gu-, pensate a barda/guarda.

Ma, s’e no fighjemu di piu, videmu chi u latinu dicia dinu hiems. E u grecu, vi dumanderate subitu subitu. Ie, u grecu ! χειμών (cheimon). Ma aghju da fa ancu megliu : v’aghju da ampara a parolla in, siate attenti ! in sanscritu, una lingua vechja vechja parlata, e scritta, in India. Questi qui dicenu hima- ≪ a neve ≫. Videte u puntu ? Hima-laya he ≪ a casa di a neve ≫ !

Mi ci tocca ava a parla di l’agro-pasturalisimu. Di fatti, i nostri pastori adopranu nomi per parla di e so capre sicondu l’eta : 0-6 mesi : zighina. 6-18 mesi : turriccia/annechja. 18-30 mesi : bima. 3 anni : trima ; maiò, capra fatta. Ma un emu invintatu nulla. Inno ; dighja ind’e Omeru e Esiodu ci he una parolla sputica pe a capra nata a a fine di l’annu passatu, chi t’ha figliatu una prima volta : χίμαιρα (chimera, chi piu tardi sara detta d’un mostru mitologicu). E in latinu, truvemu bimus, trimus, quadrimus pe a robba chi ha passatu unu, dui, tre o quattru inguerni. Ma u corsu pare di ferma piu precisu ch’e ste duie lingue antiche.

Eccu, vi lasciu davant’a u caminu cu un bellu ficatellu chi arroste pian’pianinu e un casgiu frescu. Scialatevila !

Marina Chovin.

aue-rect
pietra-rect
mattei-rect
pm-rect

Sustenite

A voce di l'autunumia dipoi sissant'anni

Abbunatevi

Arritti ùn pò campà senza voi !

soleco
ottavi
lmaiacciu
fratelliangeli
casart

Annonces
légales

Publicate i vostri annunzi ind'è Arritti : susteniteci !

Cultura

« Mémoire des jours »

le 04/02/2026

Militente di a lingua, Carlu Castellani hè statu durante anni è anni una di e piume d’Arritti. Fundatore di Scola…

« Mémoire des jours »

le 28/01/2026

Fatti è Detti cù Carlu Castellani Militente di a lingua, Carlu Castellani hè statu durante anni è anni una di…

« Mémoire des jours »

le 21/01/2026

Militente di a lingua, Carlu Castellani hè statu durante anni è anni una di e piume d’Arritti. Fundatore di Scola…

Da leghje dinù

Amérique

Accapu di a reddazzione

le 05/02/2026

Nanzu si chjamàvanu e nostre sucietà dette civilizate, « u mondu lìberu ». Si parlava cusì di i Stati Uniti…

FX Ceccoli - Violences in Aiacciu - Petit Bar

le 04/02/2026

ceccoli

Umagiu

le 18/10/2025

Max

ARRITTI lance un appel

le 08/08/2025

Aleria Arritti

Recevez
notre Newsletter

Ricevite l’attualità è i cartulari di a nostra redazzione, per e-mail, una volta à a settimana.

Ricerca