Settimanale naziunalistu corsu dapoi 1966

No data was found

Una settimana una parolla

Puncìcula

Puncìcula

le 30/01/2019

Una settimana una parolla (O duie, o micca, sfidàtevi di e « parolle parolle parolle…»)

 

« J’aime l’araignée et j’aime l’ortie,

Parce qu’on les hait ; […]

Passants, faites grâce à la plante obscure,

Au pauvre animal.

Plaignez la laideur, plaignez la piqûre,

Oh ! plaignez le mal ! »

Victor Hugo, Les Contemplations.

 

Sta settimana, l’avete capita, emu da parlà di l’urtica. Chì ghjè l’orìgine di sta parolla ? Vene da u latinu urtica, è t’hà a listessa ràdica ch’è ureo « punghje ». A famiglia di a parolla hè impurtante. Di fatti, si pò sente dinù artìcula, urtìcula, ertìcula, puncìcula, punghjìcula. Un locu chì ci crèscenu l’urtìcule hè un urticaghju, un urticulaghju o un punciculaghju. U verbu punciculassi insegna u fattu d’esse puntu da un’urtica. In quant’à a parolla aduprata pè u fattu di pugne, s’impieca puncicà o punzicà. Sta pìccula pianta verde cù e foglie fatte à denti hè cumuna in l’orti è dinù à u pede di e case. Ci n’hè cinque sterpe sfarente in Còrsica, ma un ci hè chè duie parolle : l’urtìcula nera è l’urtìcula bianca, falsa urtica, ch’ùn punghje.

 

Hè spessu dannosa, cusì a palesa un paghju di pruverbii : «Urtìcula maladetta, vitriola benedetta » (a vitriola calma a punghjitura di l’urtiche) è « Ti cunnoscu anch’eiu o arbetta ! disse u cecu à l’artìcula ». Un antru pruverbiu ci porta in l’Antichità : « Luri cun l’urtìcula castica ». Quì, si tratta d’una passata chì tene più di a fola chè di a verità stòrica. Seneca hè statu esiliatu in Còrsica chì t’avia ingannatu à Julia, a surella d’Agrippina. trà 41 è 48, stà dunque in l’ìsula, ch’ellu disprezza assai, ind’un locu ch’ùn era micca Luri, ma piuttostu più in ghjò induve c’èranu culunie rumane. Sempre dunnaghju, s’hè fattu minà e cule cun l’urtiche, da e donne addunnite per l’occasione. tandu, u nome di l’urtica vene l’urtìcula seneca.

 

Ma l’urtica face dinù prò. A bianca si mette in e torte, in e bastelle ; a nera hè aduprata contr’à i rumatìsimi, per fà un bagnu di pedi. Priparata in tisana, face urinà. Per tene u casgiu tempu di più, i pastori scùlanu u latte cù una stamigna cuperta d’urtiche da appruffittà di e so virtù antisèttiche. Di più, ind’u pullinaghju face cresce u nùmaru di l’ove.

L’urtica in Germania, hè dedicate à Donar, u maestru di u tonu. Hè cunsiderata in parechje culture cum’è màgica : piazzata sott’à u lettu d’un malatu, u cura.

Hà dinù u putere di caccià i dimonii. Infine, raprisenta sia a franchizia (ùn si piattà micca), sia u tradimentu (puncica à l’ispensata). Si puderebbe cuntinuà à discorre nant’à l’urtica, ma u sughjettu ùn si lascia compie.

Marina Chovin.

aue-rect
Pietra Medium Rectangle-1
Mattei Medium Rectangle
pm-rect

Sustenite

A voce di l'autunumia dipoi sissant'anni

Abbunatevi

Arritti ùn pò campà senza voi !

Soleco billboard-medium-arritti
ottavi
lmaiacciu
fratelliangeli
casart

Annonces
légales

Publicate i vostri annunzi ind'è Arritti : susteniteci !

Cultura

Pulifunia

le 08/10/2026

U 27 di sittembre scorsu si sò affaccati da paesi à l’intornu è ancu da Cismonte à Pumonte per a…

Hubert Tempête

le 30/09/2026

A settimana scorsa in Bastia, in merria di u Mercà, u merre Gilles Simeoni è i s’eletti anu rimessu, in…

Da u 25 à u 27 di sittembre in Marignana

le 24/09/2026

Perch’è a cultura è a lea suciale si custruìscenu inseme, l’associu Scopre vi aspetta numarosipè i so Scontri u 25,…

Da leghje dinù

Greenpeace

Accapu di a reddazzione

le 14/10/2026

In u quadru di a lege Finanze 2027, a dinàmica assuciativa hè messa in perìculu. A dritta è a strema…

Attualità : 08/10 - 14/10

le 08/10/2026

Lycee_Aia

21 novembre 2026 à u spaziu Carlu Rocchi in Biguglia

le 08/10/2026

images

U mo parè

le 08/10/2026

Chloé Aldrovandi

Recevez
notre Newsletter

Ricevite l’attualità è i cartulari di a nostra redazzione, per e-mail, una volta à a settimana.

Ricerca