Settimanale naziunalistu corsu dapoi 1966

N°2640

Una settimana una parolla

U topu

Topu

le 14/02/2020

Una settimana une parolla (O duie, o micca, sfidàtevi di e « parolle parolle parolle…»)

Φύσις τὴν φύσιν κυνηγεῖ, κ᾽ἡ γάτα τὸποντίκι. (Phusis tèn phusin kunègei, k’ègata to pontiki).
«A natura seguita a natura, è u ghjattu u topu ».
Pruverbiu grecu.

 

Salute à tutte è à tutti. Si festighjeghja sti pochi ghjorni u capu d’annu chinese è… «Basta ! Mi lavu chinese, sentu chinese, manghju chinese, dormu chinese, sognu chinese ». Ma chì faci tù dinù di pettu à a televisiò da a mane à a sera ? Và bè, parleraghju di… u Vietnam!

Or’dunque, quist’annu hè quellu di u topu. «U topu ! sò matti issi Vietnamiani ». Aspetta, prima studiemu l’orìgine di a parolla « topu ».

U Treccani ci ampara chì « topa », a fèmina di u topu, esce da u latinu « talpa » (sbrìgliulu) è chì, in Toscana, topa indetta talpa. Ma stu pìcculu animale cunnosce astre dinuminazioni : Ci hè, pè un dettu, a parolla indo-europeana chì t’hà datu u grecu μῦς (mus), u latinu mūs, u sanscrittu mūṣ. U puntu d’interessu ghjè chì sta parolla hà datu derivati inaspittati : mùsculu (Fruttu di mare bivalve) è mùsculu (Organu fibrosu, chì cuntrattèndusi pruduce i muvimenti di l’animali). Ben intesa, t’hà a stessa fonte l’inglese «mouse ». D’altronde, u latinu cunnosce « soricem» (cf. u francese « souris »), è u grecu ὁ ποντικὸς μῦς (ho ponticos mus) pè a bèllula o l’ermellinu. È in Bunifaziu, u topu campagnolu si chjama… pònticu !

Sicondu à una vechja leggenda, Buddà radunò l’animali di tuttu u Creatu è u primu à cumparì fù u topu. In segnu di ricunniscenza, Buddà dedicò u primu annu di u calendariu à u topu, è i seguenti à 11 astri animali. E qualità di u topu sò : astuzia, intelligenza, inventività, prudenza, emotività, gran’sessualità, gulusità, destruttività è intuizione.

Di 1897, u guvernatore generale di l’Indochina Paul Doumer creò 20 chilòmetri di fogni, ma, attempu, dete à i topi un spaziu ideale. À Anoi, di 1902, principiò una caccia à u topu. Una squadra di cacciatori principiò à tumbà i ruditori (di ghjugnu, èranu cacciati almeno 10.000 topi u ghjornu !), è fù pigliata a decisione di dà soldi à quelli chì derìanu a coda di u topu tumbatu.

Ma, unti è fini, i Vietnamiani allìvonu topi da vince i soldi…

 

Eccu a canzona :   www.youtube.com/ watch?v=vLKBos4wTyQ

 

Marina Chovin.

aue-rect
pietra-rect
mattei-rect
pm-rect

Sustenite

A voce di l'autunumia dipoi sissant'anni

Abbunatevi

Arritti ùn pò campà senza voi !

soleco
ottavi
lmaiacciu
fratelliangeli
casart

Annonces
légales

Publicate i vostri annunzi ind'è Arritti : susteniteci !

Attualita

Attualità

le 10/07/2026

22 morti torna ind’un attacca rùssia in Kyiv stu 5 di lugliu. È ghjè tutt’una generazione di ghjente sacrificati da…

Attualità

le 02/07/2026

1 annu chì u ghjurnalista spurtivu Christophe Gleizes hè imprigiunatu in Algeria, ritenutu di manera abusiva per avè vulsutu fà…

Sviluppu

le 18/06/2026

Ce 19 juin à Currà, la Collectivité de Corse réunira le comité d’actions de la marque de territoire « Taravu…

Da leghje dinù

Lampedusa

Accapu di a reddazzione

le 10/07/2026

Hè l’ìsula a più suttana d’Italia. U so rinommu li vene di a so vicinanza cù u cuntinente africanu, à…

Attualità

le 10/07/2026

Ukraine 2

Umagiu

le 18/10/2025

Max

ARRITTI lance un appel

le 08/08/2025

Aleria Arritti

Recevez
notre Newsletter

Ricevite l’attualità è i cartulari di a nostra redazzione, per e-mail, una volta à a settimana.

Ricerca