Settimanale naziunalistu corsu dapoi 1966

N°2640

Una settimana una parolla

U topu

Topu

le 14/02/2020

Una settimana une parolla (O duie, o micca, sfidàtevi di e « parolle parolle parolle…»)

Φύσις τὴν φύσιν κυνηγεῖ, κ᾽ἡ γάτα τὸποντίκι. (Phusis tèn phusin kunègei, k’ègata to pontiki).
«A natura seguita a natura, è u ghjattu u topu ».
Pruverbiu grecu.

 

Salute à tutte è à tutti. Si festighjeghja sti pochi ghjorni u capu d’annu chinese è… «Basta ! Mi lavu chinese, sentu chinese, manghju chinese, dormu chinese, sognu chinese ». Ma chì faci tù dinù di pettu à a televisiò da a mane à a sera ? Và bè, parleraghju di… u Vietnam!

Or’dunque, quist’annu hè quellu di u topu. «U topu ! sò matti issi Vietnamiani ». Aspetta, prima studiemu l’orìgine di a parolla « topu ».

U Treccani ci ampara chì « topa », a fèmina di u topu, esce da u latinu « talpa » (sbrìgliulu) è chì, in Toscana, topa indetta talpa. Ma stu pìcculu animale cunnosce astre dinuminazioni : Ci hè, pè un dettu, a parolla indo-europeana chì t’hà datu u grecu μῦς (mus), u latinu mūs, u sanscrittu mūṣ. U puntu d’interessu ghjè chì sta parolla hà datu derivati inaspittati : mùsculu (Fruttu di mare bivalve) è mùsculu (Organu fibrosu, chì cuntrattèndusi pruduce i muvimenti di l’animali). Ben intesa, t’hà a stessa fonte l’inglese «mouse ». D’altronde, u latinu cunnosce « soricem» (cf. u francese « souris »), è u grecu ὁ ποντικὸς μῦς (ho ponticos mus) pè a bèllula o l’ermellinu. È in Bunifaziu, u topu campagnolu si chjama… pònticu !

Sicondu à una vechja leggenda, Buddà radunò l’animali di tuttu u Creatu è u primu à cumparì fù u topu. In segnu di ricunniscenza, Buddà dedicò u primu annu di u calendariu à u topu, è i seguenti à 11 astri animali. E qualità di u topu sò : astuzia, intelligenza, inventività, prudenza, emotività, gran’sessualità, gulusità, destruttività è intuizione.

Di 1897, u guvernatore generale di l’Indochina Paul Doumer creò 20 chilòmetri di fogni, ma, attempu, dete à i topi un spaziu ideale. À Anoi, di 1902, principiò una caccia à u topu. Una squadra di cacciatori principiò à tumbà i ruditori (di ghjugnu, èranu cacciati almeno 10.000 topi u ghjornu !), è fù pigliata a decisione di dà soldi à quelli chì derìanu a coda di u topu tumbatu.

Ma, unti è fini, i Vietnamiani allìvonu topi da vince i soldi…

 

Eccu a canzona :   www.youtube.com/ watch?v=vLKBos4wTyQ

 

Marina Chovin.

aue-rect
Pietra Medium Rectangle-1
Mattei Medium Rectangle
pm-rect

Sustenite

A voce di l'autunumia dipoi sissant'anni

Abbunatevi

Arritti ùn pò campà senza voi !

Soleco billboard-medium-arritti
ottavi
lmaiacciu
fratelliangeli
casart

Annonces
légales

Publicate i vostri annunzi ind'è Arritti : susteniteci !

Attualita

Attualità : 05/11 - 11/11

le 04/11/2026

­172 spèzie d’ape salvàtiche in Auropa sò minacciate di sparizione. Hè u doppiu per raportu à 10 anni fà (77…

Attualità : 29/10 - 04/11

le 30/10/2026

­Centinaiae di milla di personi anu manifestatu un pocu dapertuttu in Auropa sta dumenicata contr’à a vita cara, a debulezza…

Hommage

le 22/10/2026

Ce 13 octobre, plus de 600 élèves ont rendu hommage à Chloé Aldrovandi assassinée en février 2025. Des larmes, une…

Da leghje dinù

images

Accapu di a reddazzione

le 18/11/2026

Digià 60 anni ! Hè u primu anniversariu d’Arritti chè no festighjeremu senza u so fundatore, partitu à l’altru mondu…

Attualità : 12/11 - 18/11

le 11/11/2026

Ukraine

21 di nuvembre in Biguglia

le 04/11/2026

60 anni

Recevez
notre Newsletter

Ricevite l’attualità è i cartulari di a nostra redazzione, per e-mail, una volta à a settimana.

Ricerca