Cuntinuemu a nosta rubrica da cuntà i tesori di a nostra lingua à traversu l’Antulugìa di e spressioni corse di Farrandu Ettori. Sse spressioni ci impàranu assai nant’à a nostra stòria è ciò chè no simu. Omu si deve di tramandale.
A sucetà rurale landana, dice Farrandi Ettori, in Corsica cum’è in altrò, campava aspettendu cù l’angoscia di a pròssima racolta. S’aspetta l’orzu com’è la Missìa (Ugu Peretti, Versi di Sagra). Ùn hè dunque micca stunente chì l’edea di a fame è quella d’èssene sasiatu si fùssinu tradutte in a lingua corsa cù parechje spressioni.
Cusì, avemu già parlatu a settimana scorsa di e spressioni Mamma Piera è Batta a tarantedda. Oghje, eccu un antra spressione chì si lagna dinù di u pattifame. •
Cantà u Lazarone
Quand’ùn si balla a tarantedda, si pò cantà u lazarone, dice Farrandu Ettori. Vale à dì ch’omu si more di fame.
A spressione esiste dinù in talianu : cantare il lazzarone à uno, chì si pò traduce in francese : chanter le De Profondis à quelqu’un.
Di fatti, ùn hè u De Profondis ma piuttostu l’antifuna, ch’omu canta. Purtendu a salma d’un mortu in campu santu, si dicìa : cum Lazaro quondam paupere, aeternam habeas requiem. Vale à dì : è cù Lazare, chjamatu u pòveru, àppii u riposu eternu.
Stu Lazare di l’antifuna, ùn hè Lazare u risuscitatu, mà Lazare u pòveru chì fù cundutu da l’ànghjuli in senu à Abraham, in tantu chì u riccu, ellu, si n’andava à brusgià in infernu (Luc 16, 20-22).
Conta torna Farrandu Ettori, chì a morte è a fame (Lazare hè un miserosu cù u corpu viotu), si lèanu dunque in a spressione Cantà u Lazarone.
Si ne parla dinù in u Lamentu di u Castagnu di Paoli di Tagliu, ammenta Farrandu Ettori, l’àrburu nutritivu ricorda à u corsu smemuratu quantu a farina di granu era scarsa. Sarìa mortu di fame senza a farina di castagna.
Ùn ti ne ricordi più
Una sera à lu fucone
Tutta la to famigliola
Cantava lu Lazarone.
(St. XII) •








